تمامی قیمتهای درج‌شده در سایت، قیمت همکاری (عمده) بوده و مناسب فروشندگان، همکاران و پروژهها میباشد.
جریان مجاز سیم فقط به سطح مقطع آن بستگی ندارد. روش نصب، دمای محیط، نوع عایق، تعداد هادی‌های باردار و تجمع کابل‌ها می‌توانند ظرفیت عبور جریان را تغییر دهند. جدول زیر برای مقایسه اولیه هادی مسی با عایق PVC در دو روش نصب مشخص تهیه شده است؛ اعداد آن را به‌تنهایی مبنای انتخاب نهایی سیم، کابل یا فیوز قرار ندهید.
برای طراحی مدار، علاوه بر ظرفیت جریان، طول مسیر و افت ولتاژ، شرایط اتصال کوتاه و هماهنگی وسیله حفاظتی با هادی نیز باید بررسی شود.
جدول جریان مجاز سیم و کابل مسی
شرایط مرجع جدول: هادی مسی، عایق PVC با حداکثر دمای هادی ۷۰ درجه سانتی‌گراد، دمای محیط ۳۰ درجه در هوا و دو هادی باردار. مقادیر داخل لوله مربوط به روش نصب B1 و مقادیر نصب روی سطح مربوط به روش C است.
| سطح مقطع هادی (میلی‌متر مربع) | داخل لوله روش B1 | نصب روی سطح روش C | کاربرد متداول | نکته |
|---|---|---|---|---|
| ۱٫۵ | ۱۷٫۵ آمپر | ۱۹٫۵ آمپر | مدارهای روشنایی | طول مسیر و تجمع مدارها ممکن است انتخاب را تغییر دهد. |
| ۲٫۵ | ۲۴ آمپر | ۲۷ آمپر | مدارهای پریز عمومی | نوع بار و وسیله حفاظتی باید جداگانه بررسی شوند. |
| ۴ | ۳۲ آمپر | ۳۶ آمپر | مدارهای اختصاصی با بار متوسط | جریان راه‌اندازی و شرایط نصب را هم در نظر بگیرید. |
| ۶ | ۴۱ آمپر | ۴۶ آمپر | برخی مدارهای اختصاصی با بار بالاتر | افت ولتاژ و حفاظت مدار بر انتخاب نهایی اثر دارند. |
| ۱۰ | ۵۷ آمپر | ۶۳ آمپر | فیدرهای فرعی و بارهای پرتوان | اتصال کوتاه و مشخصات وسیله حفاظتی باید محاسبه شوند. |
| ۱۶ | ۷۶ آمپر | ۸۵ آمپر | برخی فیدرها و مسیرهای تغذیه | تعداد مدارهای مجاور می‌تواند ظرفیت را کاهش دهد. |
| ۲۵ | ۱۰۱ آمپر | ۱۱۲ آمپر | فیدرهای اصلی | نوع کابل، مسیر و تجهیزات حفاظتی باید با هم بررسی شوند. |
| ۳۵ | ۱۲۵ آمپر | ۱۳۸ آمپر | فیدرهای پرظرفیت | انتخاب نهایی به محاسبات و شرایط واقعی پروژه وابسته است. |
توجه: جریان‌های جدول، ظرفیت مرجع هادی در شرایط تعریف‌شده هستند؛ آمپراژ پیشنهادی فیوز یا جریان قابل استفاده در هر پروژه نیستند. در نصب واقعی، ضرایب تصحیح می‌توانند مقدار مجاز را کاهش دهند.
مبنای فنی جدول: مقادیر از جدول B.52.2 استاندارد IEC 60364-5-52 برای هادی مسی، عایق PVC و دو هادی باردار در روش‌های نصب B1 و C استخراج شده‌اند. ردیف‌های جدول برای مقایسه اولیه‌اند و جایگزین محاسبات طراحی نیستند.
روش B1 و روش C چه تفاوتی دارند؟
روش نصب روی جریان مجاز اثر دارد؛ بنابراین باید روش واقعی اجرای مدار را با ستون درست جدول مقایسه کنید.
- روش B1: هادی‌های عایق‌دار یا سیم‌های تک‌رشته داخل لوله‌ای قرار می‌گیرند که روی دیوار بنایی یا چوبی نصب شده است.
- روش C: کابل روی سطح دیوار نصب می‌شود و شرایط دفع حرارت آن با سیم داخل لوله تفاوت دارد.
اگر سیم داخل دیوار عایق‌کاری‌شده، زیر عایق حرارتی، داخل داکت متراکم یا در شرایط متفاوتی نصب شده باشد، ممکن است هیچ‌کدام از این دو ستون به‌تنهایی شرایط مدار را نشان ندهند.
چگونه از جدول جریان مجاز استفاده کنیم؟
- جریان طراحی بار را تعیین کنید. توان و مشخصات برق مصرف‌کننده‌ها و هم‌زمانی استفاده از آن‌ها را در نظر بگیرید.
- روش نصب واقعی را مشخص کنید. بررسی کنید سیم داخل لوله، کابل روی سطح یا در مسیر دیگری قرار می‌گیرد.
- ردیف سطح مقطع را در ستون مناسب بخوانید. عدد جدول فقط در شرایط مرجع معتبر است.
- ضرایب تصحیح را اعمال کنید. دمای محیط، تجمع کابل‌ها و تعداد هادی‌های باردار ممکن است ظرفیت جدول را کاهش دهند.
- افت ولتاژ و حفاظت را جداگانه بررسی کنید. طول مسیر، جریان اتصال کوتاه و عملکرد وسیله حفاظتی در انتخاب نهایی مؤثرند.
در طراحی مدار، رابطه ساده‌شده IB ≤ In ≤ Iz به کار می‌رود: جریان طراحی بار (IB) نباید از جریان نامی وسیله حفاظتی (In) بیشتر باشد و جریان نامی وسیله حفاظتی نیز باید با ظرفیت قابل‌تحمل هادی پس از اعمال ضرایب تصحیح (Iz) هماهنگ باشد. این رابطه به‌تنهایی همه بررسی‌های حفاظت اضافه‌بار و اتصال کوتاه را پوشش نمی‌دهد.
برای مقایسه نوع هادی و انتخاب متناسب با کاربرد، راهنمای بهترین سیم برق برای ساختمان را ببینید.
چه عواملی جریان مجاز سیم را کاهش می‌دهند؟
- دمای بالای محیط: با افزایش دما، امکان دفع حرارت از هادی کمتر می‌شود.
- عبور چند مدار از یک لوله یا داکت: گرمای مدارها روی هم جمع می‌شود و می‌تواند ظرفیت قابل استفاده را کاهش دهد.
- تجمع کابل‌ها: کابل‌های چسبیده به هم نسبت به کابل‌های دارای فاصله، گرمای بیشتری نگه می‌دارند.
- نصب در فضای عایق‌شده یا محصور: دفع حرارت ممکن است از نصب روی سطح محدودتر باشد.
- نوع عایق: عایق‌های مختلف حداکثر دمای کاری یکسانی ندارند.
- تعداد هادی‌های باردار: تعداد بیشتر هادی‌های حامل جریان، گرمای بیشتری در مسیر ایجاد می‌کند.
طول مسیر مستقیماً مقدار ظرفیت حرارتی درج‌شده در جدول را تعیین نمی‌کند؛ اما با افزایش طول، افت ولتاژ بیشتر می‌شود و ممکن است سطح مقطع بزرگ‌تری لازم باشد. جنس هادی هم در محاسبات اثر دارد؛ برای آشنایی با این تفاوت، مقاله تفاوت کابل آلومینیومی و مسی را بخوانید.
چند مثال برای خواندن جدول
مدار روشنایی
در شرایط مرجع، جدول برای هادی مسی ۱٫۵ میلی‌متر مربع در روش B1 مقدار ۱۷٫۵ آمپر را نشان می‌دهد. این عدد به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که همین سیم برای هر مدار روشنایی و هر طول مسیری مناسب است؛ ضریب تصحیح، افت ولتاژ و وسیله حفاظتی هم باید کنترل شوند.
مدار پریز
برای هادی ۲٫۵ میلی‌متر مربع، مقدار مرجع روش B1 برابر ۲۴ آمپر است. اگر چند مدار در یک مسیر مشترک باشند یا مسیر طولانی شود، باید ظرفیت اصلاح‌شده و افت ولتاژ دوباره بررسی شوند.
بار با جریان طراحی بالاتر
برای جریان طراحی ۳۰ آمپر، مقدار مرجع هادی ۴ میلی‌متر مربع در روش B1 برابر ۳۲ آمپر است. این اختلاف کم، حاشیه قابل‌اتکایی برای نتیجه‌گیری درباره مدار واقعی نیست؛ پس از اعمال ضرایب تصحیح، بررسی افت ولتاژ و هماهنگی حفاظت ممکن است سطح مقطع دیگری لازم باشد.
چرا انتخاب فیوز فقط از روی جدول جریان مجاز درست نیست؟
جدول ظرفیت جریان، به‌تنهایی آمپراژ فیوز را تعیین نمی‌کند. فیوز یا کلید حفاظتی باید با جریان بار، ظرفیت اصلاح‌شده هادی، شرایط اتصال کوتاه و زمان قطع هماهنگ باشد. انتخاب فیوز صرفاً بر اساس عدد یک ردیف جدول می‌تواند باعث شود حفاظت مدار با سیم‌کشی آن سازگار نباشد.
برای اجرای مدارهای اصلی و پرمصرف، از طراح یا برق‌کار متخصص کمک بگیرید. همچنین نوع هادی و انعطاف‌پذیری موردنیاز را متناسب با کاربرد انتخاب کنید؛ مقاله تفاوت کابل افشان و مفتولی این موضوع را توضیح می‌دهد.
پرسش‌های متداول
سیم ۱٫۵ چند آمپر تحمل می‌کند؟
در شرایط مرجع این جدول، هادی مسی ۱٫۵ با عایق PVC در روش B1 حدود ۱۷٫۵ آمپر و در روش C حدود ۱۹٫۵ آمپر ظرفیت دارد. این اعداد با تغییر شرایط نصب و ضرایب تصحیح تغییر می‌کنند.
سیم ۲٫۵ چند آمپر تحمل می‌کند؟
مقدار مرجع هادی ۲٫۵ در روش B1 حدود ۲۴ آمپر و در روش C حدود ۲۷ آمپر است. این مقادیر ظرفیت جدول‌اند و نباید به‌عنوان آمپراژ پیشنهادی فیوز استفاده شوند.
سیم ۴ و ۶ چند آمپر ظرفیت دارند؟
در روش B1، مقدار مرجع سیم ۴ حدود ۳۲ آمپر و سیم ۶ حدود ۴۱ آمپر است. در روش C این مقادیر به‌ترتیب ۳۶ و ۴۶ آمپر هستند. شرایط واقعی نصب می‌تواند اعداد قابل استفاده را کاهش دهد.
آیا سیم افشان و مفتولی با سطح مقطع یکسان جریان یکسانی دارند؟
عدد جدول به جنس هادی، سطح مقطع، عایق و روش نصب وابسته است. برای انتخاب بین هادی افشان و مفتولی، علاوه بر این عوامل، کاربرد و مشخصات اعلام‌شده محصول را هم بررسی کنید.
آیا طول سیم جریان مجاز آن را کم می‌کند؟
طول مسیر مستقیماً عدد ظرفیت حرارتی جدول را تغییر نمی‌دهد؛ اما افت ولتاژ را افزایش می‌دهد و ممکن است برای حفظ عملکرد مدار به سطح مقطع بزرگ‌تری نیاز باشد.
آیا می‌توان با جدول جریان مجاز، فیوز مناسب را انتخاب کرد؟
خیر. جدول فقط یکی از داده‌های طراحی است. جریان بار، ظرفیت اصلاح‌شده هادی، اتصال کوتاه، افت ولتاژ و عملکرد وسیله حفاظتی باید با هم بررسی شوند.
لینک کوتاه پست
